مرجع استانداردهای شیرآلات صنعتی
دسترسی ساختاریافته به استانداردهای طراحی، ساخت، تست و کاربرد شیرآلات صنعتی
زرپالایش عصر صنعت به عنوان یک مرکز تخصصی در حوزه تامین انواع شیرآلات صنعتی ویژه صنایع نفت و گاز و صنایع دیگر مرجعی تخصصی از انواع استانداردهای این حوزه را برای شما جمع آوری کرده است.
مرجع تخصصی استانداردهای شیرآلات صنعتی؛ شامل استانداردهای API، ASME، ISO، IEC، MSS، ASTM، EN و BS، دسته‌بندی‌شده بر اساس نوع شیر، موضوع فنی و کاربرد صنعتی آن است که دانستن آن برای درک بهتر و خریدی مطمئن تر به شما کمک خواهد کرد.
استانداردهای طراحی، ساخت و انتخاب شیرآلات صنعتی
استانداردهای عمومی شیرآلات صنعتی
General Valve Standards
ASME B16.34
ASME B16.34 را می‌توان یکی از مهم‌ترین استانداردهای پایه برای شیرآلات صنعتی دانست. این استاندارد الزامات مرتبط با شیرهای دارای انتهای فلنجی، رزوه‌ای و جوشی را پوشش می‌دهد و موضوعاتی مانند Pressure-Temperature Rating، مواد، ابعاد، الزامات طراحی، تست، NDE، Marking و الزامات ساخت را در بر می‌گیرد.
کمیته ASME B16 نیز این استاندارد را در مجموعه استانداردهای مرتبط با شیرها، فلنج‌ها، اتصالات و گسکت‌ها قرار می‌دهد. نسخه فعلی B16.34-2025 است که در ۳۰ مه ۲۰۲۵ منتشر شده است.
ASME B16.10-2022
یکی از استانداردهای اصلی برای تعیین ابعاد نصب شیرآلات صنعتی است. این استاندارد ابعاد Face-to-Face و End-to-End شیرهای مستقیم و Center-to-Face و Center-to-End شیرهای زاویه‌ای را مشخص می‌کند. هدف اصلی آن ایجاد قابلیت جایگزینی شیرها در سیستم‌های لوله‌کشی و حفظ ابعاد استاندارد در طراحی و نصب است. ابعاد ارائه‌شده بر اساس عواملی مانند نوع شیر، سایز، کلاس فشار، جنس و نوع اتصال تعیین می‌شوند. نسخه فعلی این استاندارد ASME B16.10-2022 است
ASME B16.5-2025
ASME B16.5 یکی از مهم‌ترین استانداردهای مرجع برای طراحی و انتخاب اتصالات فلنجی در سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی است. این استاندارد فلنج‌های فولادی و اتصالات فلنجی در محدوده NPS 1/2 تا NPS 24 را پوشش می‌دهد و الزامات مربوط به ابعاد، کلاس فشار، Facing، سوراخ‌کاری، بولتینگ و سایر مشخصات اتصال فلنجی را تعیین می‌کند. این استاندارد به‌صورت مستقیم استاندارد یک نوع شیر نیست، اما در طراحی و انتخاب شیرهای فلنجی کاربرد گسترده‌ای دارد. نسخه فعلی ASME B16.5-2025 است.
ASME B16.47-2025
ASME B16.47 استاندارد فلنج‌های فولادی با قطر بزرگ را پوشش می‌دهد و برای سایزهای NPS 26 تا NPS 60 کاربرد دارد. این استاندارد در پروژه‌هایی که از شیرآلات و خطوط لوله با قطر بالا استفاده می‌شود اهمیت ویژه‌ای دارد و مشخصات هندسی و الزامات مرتبط با فلنج‌های بزرگ را تعیین می‌کند. این استاندارد مکمل B16.5 در محدوده سایزهای بزرگ‌تر محسوب می‌شود و نسخه فعلی آن ASME B16.47-2025 است.
ASME B16.25-2022
ASME B16.25 الزامات مربوط به آماده‌سازی انتهای قطعات و تجهیزات برای اتصال به روش Butt Welding را مشخص می‌کند. موضوعاتی مانند شکل و زاویه پخ جوش، ابعاد انتهای جوشی، تلرانس‌ها و آماده‌سازی قطعات با ضخامت‌های مختلف در این استاندارد مورد توجه قرار می‌گیرند. این استاندارد برای شیرهایی که با اتصال Butt-Weld به خطوط لوله متصل می‌شوند اهمیت زیادی دارد و در پروژه‌های نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع فرایندی کاربرد گسترده‌ای دارد. نسخه فعلی ASME B16.25-2022 است.
MSS SP-25-2018 + 2023 Errata
MSS SP-25 یک استاندارد مرجع برای Marking و Identification شیرآلات، اتصالات، فلنج‌ها و Unionها است. این استاندارد به نحوه درج اطلاعات شناسایی روی محصول، از جمله مشخصات سازنده، Rating، جنس و سایر اطلاعات مرتبط با محصول می‌پردازد.
استفاده صحیح از Marking برای شناسایی شیر، کنترل مشخصات فنی، بازرسی، Traceability، خرید و نگهداری تجهیزات اهمیت دارد. وضعیت فعلی این استاندارد MSS SP-25-2018 همراه با Errata سال 2023 است.
MSS SP-6-2026
MSS SP-6 مشخصات مربوط به Surface Finish سطوح تماس فلنج‌ها را در فلنج‌های خطوط لوله و فلنج‌های انتهایی شیرآلات و اتصالات تعیین می‌کند. کیفیت و نوع پرداخت سطح تماس فلنج یکی از عوامل مؤثر در عملکرد صحیح Gasket و ایجاد اتصال آب‌بندی‌شده است.
این استاندارد در زمان طراحی، ساخت، بازرسی و کنترل کیفیت اتصالات فلنجی کاربرد دارد و نسخه فعلی آن MSS SP-6-2026 است.
ISO 7005 1 2011
ISO 7005-1 الزامات مربوط به فلنج‌های فولادی مورد استفاده در سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی و عمومی را مشخص می‌کند. این استاندارد در کاربردهایی مانند صنایع شیمیایی، نیروگاه‌ها، نفت و گاز، سیستم‌های بخار و خطوط آب تحت فشار مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اگرچه تمرکز اصلی آن بر فلنج است و نه بدنه شیر، مشخصات آن در طراحی Interface میان شیرهای فلنجی و سیستم لوله‌کشی اهمیت دارد. نسخه فعلی منتشرشده ISO 7005-1:2011 است.
استانداردهای انواع شیرآلات
Gate Valve | شیر فلکه کشویی
استانداردهای گیت ولو
API 600
API 600 یکی از اصلی‌ترین استانداردهای صنعتی برای شیرهای دروازه‌ای فولادی مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، پالایشگاه و پتروشیمی است. این استاندارد الزامات مربوط به طراحی، مواد، ابعاد، فشار و دما، ساخت، بازرسی، تست و Marking شیرهای Gate Valve با انتهای فلنجی و Butt-Welding و Bonnet پیچ‌دار را مشخص می‌کند.
نسخه چهاردهم در سال 2021 منتشر شده و API در سال 2024 برای آن Errata منتشر کرده است.
API 602
API 602 استاندارد مهمی برای شیرهای فولادی کوچک‌سایز در صنایع نفت و گاز است و شیرهای Gate، Globe و Check با سایز DN 100 / NPS 4 و کوچک‌تر را پوشش می‌دهد. این استاندارد در طراحی شیرهای Forged و Compact با اتصالاتی مانند Threaded، Socket-Weld، Flanged و سایر پیکربندی‌های تعریف‌شده در استاندارد کاربرد دارد.
API ویرایش یازدهم را در سال 2022 منتشر کرده است
API 603
API 603 برای شیرهای دروازه‌ای فولادی مقاوم به خوردگی با Bonnet پیچ‌دار طراحی شده است. این استاندارد به‌خصوص در سرویس‌هایی که مقاومت متریال در برابر خوردگی اهمیت دارد مورد استفاده قرار می‌گیرد و شیرهای دارای اتصال Flanged و Butt-Welding را پوشش می‌دهد. نسخه دهم API 603 در جولای 2025 منتشر شده است.
ISO 15761:2020
ISO 15761 الزامات مجموعه‌ای از شیرهای فولادی Compact را برای صنایع نفت و گاز مشخص می‌کند. این استاندارد شیرهای Gate، Globe و Check را در سایزهای DN 8 تا DN 100 و محدوده‌های مختلف PN و Class پوشش می‌دهد.
موضوعاتی مانند End Connection، طراحی Bonnet، مواد، تست و بازرسی نیز در دامنه آن قرار دارند. نسخه ISO 15761:2020 در آخرین بازبینی سال 2025 تأیید شده و همچنان Current است
Globe Valve | شیر کروی
استانداردهای شیرهای Globe
BS 1873
BS 1873 الزامات طراحی و ساخت شیرهای کروی فولادی مورد استفاده در صنایع نفت، پتروشیمی و صنایع وابسته را مشخص می‌کند. این استاندارد انواع شیرهای کروی با اتصالات فلنجی و جوشی را پوشش می‌دهد و برای بررسی مشخصات فنی، جنس قطعات، کلاس فشار و الزامات ساخت کاربرد دارد.
EN 13709
EN 13709 الزامات مربوط به شیرهای کروی فولادی و شیرهای ترکیبی قطع و یکطرفه را در کاربردهای صنعتی مشخص می‌کند. این استاندارد برای بررسی مشخصات طراحی، ساخت و الزامات فنی شیرهای مورد استفاده در خطوط لوله و تأسیسات صنعتی کاربرد دارد.