فلنج ها

فلنج چیست ؟

Flange یک قطعه دایره ای شکل و دیسکی از دسته اتصالات صنعتی است که دارای چند سوراخ است و برای اتصال لوله‌ها، شیرآلات و تجهیزات صنعتی به یکدیگر به کار می‌رود. نام دیگر این محصول بیرون بند است و یکی از اساسی‌ترین اجزای سیستم‌های پایپینگ صنعتی محسوب می‌شود.

 در تعریف دقیق تر می توانیم فلنج را اتصال‌دهنده‌ای دانست که سه جزء جداگانه (فلنج، گسکت و پیچ و مهره) را در بر می‌گیرد و مسئول اتصال ایمن، مقاوم و قابل اعتماد بین دو لوله یا تجهیزات است. این قطعه می‌تواند از مواد مختلفی مانند فولاد، استیل ضدزنگ، آلومینیوم و برنج ساخته شود و بر اساس کاربرد و شرایط محیطی انتخاب می‌شود.

اجزای تشکیل دهنده فلنج

همانطور که در بالا اشاره شد هر فلنج از 3 بخش اصلی تشکیل شده است که این بخش ها شامل :

• فلنج
• گسکت
• پیچ ها

به عبارتی ، فلنج  بصورت قطعه ی دیسکی شکل می باشند که همیشه بصورت جفت به کمک پیچ و مهره دو قطعه را به یکدیگر متصل می سازد و به آسانی باز و بسته می شوند و برای فشارهای کم و زیاد مناسب می باشد. آب بندی بین دو فلنج توسط لایه (Gasket) که در بین آنها قرار داده می شود انجام می گیرد.

طبق استانداردهای بین‌المللی، هر فلنج باید مشخصات زیر بر روی بدنه خود داشته باشد:

۱. نام تجاری تولید‌کننده – نام شرکت سازنده
۲. سایز اسمی – قطر خارجی لوله متناسب
۳. کلاس یا رده فشار – مثلاً 150، 300، 600 یا PN16، PN25، PN40
۴. شکل سطح فلنج – صاف یا برجسته (Flat Face یا Raised Face)
۵. سوراخ‌های اتصال – تعداد و اندازه سوراخ‌ها
۶. جنس مواد – کد ASTM یا ISO مشخص‌کننده مواد خام
۷. کد عملیات حرارتی – Heat Treatment Code

کاربرد و مزایای انواع بیرون بند

فلنج در صنایع مختلف به دلایل متعددی استفاده می‌شود:

۱. اتصال لوله‌ها به یکدیگر
فلنج‌ها رایج‌ترین روش برای متصل کردن دو لوله در سیستم‌های پایپینگ هستند.

۲. اتصال به تجهیزات صنعتی
شیرآلات، پمپ‌ها، کمپرسورها و تبدیل‌کننده‌ها معمولاً با فلنج به سیستم لوله‌کشی متصل می‌شوند.

۳. سهولت تعمیر و نگهداری
برخلاف جوشکاری، فلنج‌ها قابل‌باز و بسته شدن هستند و امکان تعمیرات بدون تخریب سیستم را فراهم می‌کنند.

۴. آب‌بندی و جلوگیری از نشتی
با استفاده از گسکت (واشر آب‌بندی) که بین دو فلنج قرار داده می‌شود، آب‌بندی کامل اتصال تضمین می‌شود.

۵. تحمل فشارهای مختلف
فلنج‌های مختلف برای فشارهای گوناگون (از کم تا بسیار بالا) طراحی شده‌اند.

انواع فلنج های صنعتی

فلنج با سطح ساده (Flat Face)

برای اتصال شیرها و اتصالات چدنی و فلنج های غیر فولادی پمپ ها از این نوع فلنج استفاده می گردد. همچنین برای خطوط فشار پائین مانند: (Cooling water-CWR-CWS) كه نشتی زیاد مهم نباشد نیز از این نوع فلنج ها استفاده می شود. جهت آب بندی اتصالات نیز از واشرهایی استفاده می شود كه قطر خارجی آنها برابر قطر خارجی فلنج است.

این امر همچنین امكان اتصال دو قطعه را غیر ممكن می کند و در نتیجه امكان شكست قطعات نیز كاهش می یابد. در این نوع از فلنج ها ، سطح یك بیرون بند كه باید در مقابل سطح دیگر قرار گیرد ، صاف می باشد. معمولاً فلنچ های چدنی و یا فولادی كه در فشارهای كم كاربرد دارند از این نوع ساخته می شوند. این محصول با نام فلنج تخت نیز شناخته می شود.

فلنج با سطح برجسته (RAISED FACE)

در این نوع فلنج ها سطح فلنج که درمقابل فلنج دیگر قرارگرفته و بر روی آن لایی قرار داده می‌شود نسبت به سطح کلی فلنج برجسته تر ساخته می‌شود. بر اساس استاندارد مقدار برجستگی درتمام اندازه‌ها برای کلاسهای ۱۵۰و ۳۰۰ برابر ۱٫۶ میلی متر وکلاسهای بالاتر، برابر ۶٫۴ میلی متر  می‌باشد.

در قسمت برجستگی ممکن است سطح کاملاً صیقلی (smooth finish) و یا دارای شیار (serrated finish) باشد واین شیارها یابصورت هم مرکز ویا حلزونی می‌باشد که روش ساخت آن در استاندارد (mss-sp-6) مشخص گردیده است (معمولاً عمق شیارها ۰٫۴میلی متر وفاصله آن از هم ۰٫۸ میلی متر می‌باشد).

Weld Neck Flange یا فلنج گلودار یا فلنج جوشی

فلنج گلودار دارای یک گردن مخروطی است که شعاع این گردن در انتها با قطر لوله برابر و به آن جوش می‌شود. وجود این گردن باعث تقویت تحمل فلنج می‌گردد. این نوع فلنج برای تحمل فشارهای بالا و دماهای زیر صفر و همچنین بارهای نوسانی و ارتعاشی مناسب است.

Blind Flange یا فلنج کور

یک صفحه گرد بسته که در پایان مسیر لوله کشی و مسیرهای دارای فشار به کار می‌رود. این نوع فلنج و همچنین پیچ‌های آن عموماً فشار بیشتری نسبت به دیگر فلنج‌ها تحمل می‌کند که بیشترین مقدار این فشار در مرکز آن قرار دارد. با توجه به کلاس ، فلنج می‌تواند فشار متناسب را تحمل کند.

فلنج کور مانند یک دیسک می باشد که تعدادی سوراخ بر روی آن قرار دارد.این فلنج ها به همراه فلنج های دیگر برای جدا کردن سیستم لوله کشی یا پایان دادن خط لوله استفاده می شود.فلنج کور همچنین به عنوان یک پوشش دریچه در کشتی استفاده می شود.

Slip on Flange یا فلنج روکار

این نوع فلنج در سرویسهای معمولی مورد استفاده قرار می‌گیرد. نصب آن ساده است و مقاومت آن در برابر فشار داخلی دو سوم ، و در برابر بار خستگی ، یک سوم فلنج گردندار و هزینه نصب آن مقداری بالاتر است.

بر روی فلنج اسلیپون سوراخ هایی می باشد که برای اتصال لوله ها به یکدیگر کاربرد دارد.فلنج روکار بر روی لوله قرار می گیرد و در داخل و خارج آن جوش داده می شود.فلنج روکار در مواردی که فشار و دما کم می باشد مورد استفاده قرار می گیرد.

این نوع فلنج ها در اندازه های بزرگ و برای اتصال لوله های بزرگ ذخیره می شود.هزینه نصب این فلنج ها بیشتر است.مقاومت آن در برابر فشار داخلی دو سوم و در برابر بار خستگی یک سوم فلنج گردندار است.

Lap joint Flange یا فلنج لبه دار

همانند فلنج معمولی است که لایه پایینی وجود نداشته و انتهای آن تخت است و یا به اصطلاح پخ دارد و لوله در سر دیگر جوش لب به لب می‌شود. این فلنج با سیال تماس ندارد و هزینه آن از فلنج گردندار یک سوم بیشتر است و مقاومت در برابر خستگی آن ، تنها یک دهم فلنج گردن دار است.

این فلنج ها دارای دو جزء، یک انتهای خم و یک فلنج پشتی آزاد است .پایه پایینی به لوله متصل است و فلنج پشتی آزادانه بر روی لوله حرکت می کند.فلنج پشتی می تواند از مواد مختلف به طور معمول از فولاد کربن برای صرفه جویی در هزینه باشد.این فلنج زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که در آن انهدام مکرر مورد نیاز است و فضای محدود است.

Socket weld Flange یا فلنج با جوش محفظه ای

همانطور که از اسم آن پیداست این فلنج محفظه‌ای دارد که لوله درون آن قرار می‌گیرد. اگر این فلنج از داخل هم جوشکاری شود، مقاومت در برابر خستگی آن ، یک و نیم برابر و مقومت استاتیکی آن برابر فلنج Slip on می‌شود.

Screw Flange یا فلنج رزوه ای

درون این فلنج‌ها رزوه کار شده است و لوله می‌تواند درون آن پیچ شود. از مزایای این فلنج‌ها ، عدم احتیاج آنها به جوشکاری است. البته در صورت لزوم و فشارهای بالا می‌توان از جوش نیز در آنها استفاده کرد. کارایی این فلنج‌ها در فشارهای بالا است.

Orifice Flange یا اریفیس فلنج

این فلنج در واقع همان فلنج  گلودار و در برخی موارد روکار است که در راستای شعاع دارای سوراخ است. این سوراخ‌ها به منظور اندازه‌گیری جریان سیال مایع یا گاز استفاده می‌شود.

فلنچ پیچی

این فلنج ها به عنوان فلنج پیچ شناخته می شود. ایتصال لوله با این فلنج ها بسیار ساده و سریع می باشد . فلنج های پیچی بیشتر در خدمات نرم افزاری مانند هوا و آب استفاده می شود.

فلنج جوش

این فلنج ها حاوی یک شانه در داخل آنها با قرار دادن انتهای لوله در فلنج، تا زمانی که آن را در مقابل شانه ها قرار می دهند، ساخته شده و سپس لوله ۱/۸ را قبل از جوشکاری در محل قرار دهید.

 این عمل در اصل برای کاهش ترک خوردگی به علت تنش های حرارتی در سوپر گرمادهای فولادی ضد زنگ مورد استفاده قرار گرفت، اما در طول سال ها به طور معمول برای نصب تمام فلنج های جوشکاری سوکت (SW Flange) تبدیل شده است. است که به عنوان راهنمایی برای تنظیم عمق که در آن لوله به فلنج جوش داده می شود

فلنج گردن جوش

فلنج گردن جوش به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد.این نوع فلنج ها در کاربرد فشار و دمای بالا مورد استفاده قرار می گیرد.فلنج گردن جوش با توجه به نوع دیگر فلنج بسیار بزرگ و پر هزینه است.

انواع فلنج و استانداردها

فلنج‌ها بر اساس استانداردهای بین‌المللی تقسیم‌بندی می‌شوند:

استاندارد ASME/ANSI:
کلاس‌های 150، 300، 600، 900، 1500، 2500

استاندارد ISO/DIN:
PN6، PN10، PN16، PN25، PN40، PN64، PN100، PN160، PN250، PN400

استاندارد API:
کلاس‌های 2000، 3000، 5000، 10000، 15000

پیچ های مورد استفاده در بستن بیرون بند

پیچ ممكن است از یك طرف رزوه شده باشد كه به آن Bolt گفته می شود در این صورت طرف دیگر آن دارای سر۶گوش و یا ۴ گوش مخصوص آچار می باشد و به یك مهره (Nut) نیاز دارد و یا ممكن است سرتاسر رزوه شده باشد (Stud bolt) كه در این صورت به دو مهره نیاز دارد.

اندازه و نوع دنده پیچ

پیچ ها بر اساس قطر خارجی پیچ، بصورت میلیمتری و یا اینچی اندازه گیری می گردند.

بعنوان مثال قطر خارجی پیچ M 16 برابر ۱۶ میلیمتر و قطر خارجی پیچ ۳/۴″ برابر ۳/۴″ می باشد.

پیچ و مهره ها مطابق سیستم متریك و یا اینچی رزوه می شوند و در هر دو حالت دنده بر روی پیچ بصورت موازی (Straight) می باشد یعنی قطر نوك دنده در طول پیچ یكسان است و مهره به راحتی در سرتاسر پیچ می¬پیچد.در سیستم متریك اندازه گام پیچ همراه با قطر خارجی پیچ مشخص می شود

مانند: M30*2 یعنی قطر خارجی پیچ ۳۰ میلیمتر و گام آن ۲mm می باشد. در سیستم اینچی همراه با قطر خارجی پیچ تعداد دنده در اینچ نیز مشخص می شود مانند ۳/۴*۸ اینچ، یعنی قطر خارجی پیچ ۳/۴ اینچ بوده و تعداد دندانه ها در اینچ برابر ۸ دندانه می باشد.

لیست فلنج های موجود در زر پالایش عصر صنعت

دومین روش برای اتصال لوله ها بعد از عملیات جوشکاری ، استفاده از فلنج ها می باشد. فلنج ها برای تعمیر و نگهداری قابلیت انعطاف پذیری بالایی دارند .فلنج ها ، لوله ها را با تجهیزات مختلف بهم متصل می کند.اگر نگهداری منظم در عملیات کارخانه مورد نیاز باشد در سیستم خط لوله، فلنج اضافه می شود. فلنج ها از سه جز جداگانه و مستقل تشکیل شده است.این سه جز واشر، پیچ و مهره می باشد.

برای اینکه این اتصالات حین لوله کشی درست و دقیق انجام شود کنترل ویژه ای جهت انتخاب و استفاده از این عناصر باید صورت گیرد.به همین دلیل هیچ وقت توصیه نمی شود که در هنگام لوله کشی زیر زمینی از این اتصالات استفاده شود.فلنج ، شایع ترین منبع نشت و آتش در یک کارخانه می باشد.

فلنج را می توان به روش های متفاوتی به شرح زیر طبقه بندی کرد:

• بر اساس انواع اتصال
• بر اساس نوع فلنج رو به رو است
• بر اساس رتبه بندی درجه حرارت فشار
• بر اساس انواع مواد

خرید فلنج

در هنگام خرید انواع فلنج حتما به مدل ، سایز و جنس بدنه آن توجه کنید. بصورت استاندارد بر روی همه فلنج ها اطلاعاتی از قبیل اسم شرکت سازنده ، قطر اسمی فلنج ، کلاس یا رده ، مواد تشکیل دهنده فلنج مطابق با استاندارد ASTM و شماره کد عملیات حرارتی ذکر می شود.

 پس نیاز است در هنگام خرید فلنچ به این نکات نیز توجه شود. در صورتی که قصد ثبت سفارش و خرید فلنج FLANGE در مدل های مختلف را دارید، می توانید با کارشناسان شرکت زر پالایش عصر صنعت (ولوسند) در تماس باشید.

قیمت فلنج

قیمت این محصول رابطه مستقیمی با مدل ، جنس و سایز فلنج دارد. همان نکاتی که در خرید فلنچ اشاره شده بود، در بحث قیمت نیز تاثیرگذار است. جنس پراستفاده ترین فلنج ها از فولاد و استیل می باشد. جهت اطلاع از قیمت انواع فلنج با کارشناسان ما تماس بگیرید.

قیمت فلنج پمپ آب

قیمت فلنج‌ها به عوامل مختلفی مانند جنس بدنه، اندازه، استاندارد، فشار کاری و نوع پوشش مربوطه بستگی دارد. برای اطلاعات دقیق‌تر درباره قیمت فلنج‌ها، بهتر است با کارشناسان زر پالایش عصر صنعت تماس بگیرید.